Katechizm

Wiara jest łaską i darem otrzymanym od Boga. Łaska ta porusza serce człowieka i kieruje je ku Bogu. O dar wiary powinniśmy się modlić, ponieważ wiara jest łaską otrzymaną od Boga.

Swoją wiarę wyraża Kościół najkrócej w Składzie Apostolskim, zwanym wyznaniem wiary. (Skład Apostolski: „Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi, i w Jezusa Chrystusa…”)

Wierzę w Boga Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi, i w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego, Pana naszego, który się począł z Ducha Świętego, narodził się z Maryi Panny, umęczon pod Poncjuszem Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion, zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał, wstąpił na niebiosa, siedzi po prawicy Boga Ojca wszechmogącego, stamtąd przyjdzie sądzić żywych i umarłych. Wierzę w Ducha Świętego, święty Kościół powszechny, świętych obcowanie, grzechów odpuszczenie, ciała zmartwychwstanie, żywot wieczny. Amen.

Wierzę w jednego Boga, Ojca Wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi, wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych. I w jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bożego Jednorodzonego,

Bóg z Boga, Światłość ze Światłości, Bóg prawdziwy z Boga prawdziwego. Zrodzony, a nie stworzony, współistotny Ojcu, a przez Niego wszystko się stało. On to dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zstąpił z nieba. I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy [Marii Panny] i stał się człowiekiem. Ukrzyżowany również za nas pod Poncjuszem Piłatem został umęczony i pogrzebany. I zmartwychwstał dnia trzeciego,

I wstąpił do nieba; siedzi po prawicy Ojca. I powtórnie przyjdzie w chwale sądzić żywych i umarłych, a królestwu Jego nie będzie końca. Wierzę w Ducha Świętego, Pana i Ożywiciela,

Odpowiedź zostanie uzupełniona.

Odpowiedź zostanie uzupełniona.

Wierzę w jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół. Wyznaję jeden chrzest na odpuszczenie grzechów. I oczekuję wskrzeszenia umarłych i życia wiecznego w przyszłym świecie. Amen.

Symbol konstantynopolitański

Jest 6 prawd wiary: 1\. Jest jeden Bóg 2\. Bóg jest sędzią sprawiedliwym, który za dobro wynagradza, a za zło karze 3\. Są trzy Osoby Boskie: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty, czyli Trójca Przenajświętsza. 4\. Syn Boży stał się człowiekiem i umarł na krzyżu dla naszego zbawienia 5\. Dusza ludzka jest nieśmiertelna 6\. Łaska Boża jest do zbawienia koniecznie potrzebna

Kult chrześcijański polega na oddawaniu czci Ojcu przez Syna w Duchu Świętym, to znaczy bierze on swój początek w Chrystusie i przez Niego w Duchu Świętym prowadzi do Ojca.

Bóg jest Duchem nieskończenie doskonałym, który stworzył niebo i ziemię.

Pismo Święte mówi, że Bóg jest: Jeden (nie ma i nie może być innego) Wieczny (nie ma początku ani końca) Niezmienny (zawsze ten sam i taki sam) Niezmierzony (wszędzie obecny) Wszechmogący (dla Niego nie ma nic niemożliwego) Wszystkowiedzący (nie ma przed Nim nic zakrytego) Nieomylny (nigdy się nie myli i innych w błąd nie wprowadza) Miłosierny (zawsze jest gotów przebaczyć) Sprawiedliwy (za dobro wynagradza, a za zło karze)

Bóg objawił nam, że jest jeden w trzech Osobach: Ojciec, Syn i Duch Święty, czyli Trójca Przenajświętsza.

Tajemnicę Trójcy Świętej objawił nam Pan Bóg przez Jezusa Chrystusa. Stanowi ona centrum wiary i życia chrześcijańskiego.

Kościół wyjaśnia tajemnicę Trójcy Świętej następująco: w Bogu jest jedna natura (boska), ale są trzy osoby (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty).

Osoby Boże są jednym Bogiem, różnią się jednak osobowym pochodzeniem: Ojciec nie pochodzi od nikogo, Syn jest zrodzony z Ojca, a Duch Święty pochodzi od Ojca.

Trójcy Świętej oddajemy najwyższą cześć uwielbienia i dziękczynienia. Bogu Ojcu w sposób szczególny dziękujemy za stworzenie, Synowi Bożemu za odkupienie, Duchowi Świętemu za uświęcenie.

Bóg przemawia do nas: • przez świat, który stworzył, co nazywamy objawieniem naturalnym; • przez słowa i wydarzenia w historii zbawienia, co nazywamy objawieniem nadprzyrodzonym; • najdoskonalej przez swojego Syna, Jezusa Chrystusa, który stał się człowiekiem.

Pismo Święte mówi, że Pan Bóg uczynił świat z niczego, czyli stworzył. Stworzyć może tylko Bóg.

W biblijnym opowiadaniu o stworzeniu świata Bóg objawia, że: • stworzył świat i jest jego Panem; • wszystko, co stworzył, jest dobre; • każdy dzień siódmy należy poświęcić Bogu, a także odpoczynkowi.

Bóg rządzi światem i podtrzymuje go w istnieniu. Nazywa się to Opatrznością Bożą. (zob. Mt 5,25.33)

Bóg dopuszcza istnienie zła na świecie, ponieważ stworzył istoty rozumne i wolne. Mogą one sprzeciwić się Bogu, czyli sprawić zło, które jest następstwem ich buntu przeciw Stwórcy. Dopuszczenie przez Boga zła fizycznego (cierpienia) i zła moralnego (grzechu) jest tajemnicą.

Aniołowie są to duchy stworzone przez Boga, które mają rozum i wolną wolę, ale nie mają ciała. Są doskonalsi od ludzi. Nieustannie wielbią Boga. Są wysłannikami Boga do ludzi: oznajmiają ludziom Boże zamiary i pomagają im się zbawić.

Aniołowie dają nam dobre natchnienia i chronią nas w niebezpieczeństwach duszy i ciała. Nazywamy ich Aniołami Stróżami. 29 września obchodzimy święto świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała. 2 października obchodzimy wspomnienie Aniołów Stróżów.

Niektórzy aniołowie zerwali przyjaźń z Bogiem, stali się jego przeciwnikami i chcą ludzi od Niego odwrócić. Nazywamy ich złymi duchami, szatanami. Znajdują się w piekle.

Człowiek jest stworzeniem Boga, powołanym do szczególnej relacji z Nim. Został stworzony na obraz i podobieństwo Boga. Jest jednością duszy i ciała. Dzięki wymiarowi duchowemu jest zdolny do poznania i miłości Boga, a przez swoje ciało należy do świata stworzonego.

W biblijnym opowiadaniu o stworzeniu człowieka Pan Bóg objawia, że: • stworzył człowieka osobno; • stworzył mężczyznę i kobietę równych sobie naturą i godnością; • powołał ich do współżycia i współpracy ze Sobą; • obdarzył ich darami.

Ludzie współdziałają z Panem Bogiem przez: • przekazywanie życia w rodzinie; • doskonalenie świata swoją pracą i wynalazkami.

Bóg obdarzył ludzi: darami naturalnymi (rozum i wolna wola) darami pozanaturalnymi (wolność od cierpień, chorób, śmierci, złych skłonności, jasny rozum, silna wola) darami nadnaturalnymi (udział w życiu Bożym, czyli łaska uświęcająca)

Pismo Święte mówi o nieposłuszeństwie pierwszych rodziców względem Boga: nazywamy go grzechem pierworodnym. Przez ten grzech ludzie utracili pierwotną harmonię darów nadnaturalnych i pozanaturalnych, a natura ludzka została zraniona i stała się podatna na grzech.

Skutki grzechu pierworodnego dotyczą całej ludzkości. Wszyscy rodzą się w rzeczywistości naznaczonej jego skutkami, dlatego mówi się również o grzechu dziedzicznym.

Bóg zapowiedział, że zbawi człowieka, czyli wyzwoli go z grzechu i przywróci do przyjaźni ze sobą. „Wprowadzam nieprzyjaźń między ciebie a niewiastę, pomiędzy potomstwo twoje a potomstwo jej: ono zmiażdży ci głowę, a ty zmiażdżysz mu piętę” (Rdz 3,15). Te słowa, które zapowiadają obiecanego Zbawiciela, nazywamy pierwszą Dobrą Nowiną, czyli pierwszą Ewangelią.

Bóg: • powołał lud wybrany; • zawarł z nim przymierze; • powoływał z niego posłańców, takich jak Mojżesz i Dawid, oraz proroków, między innymi Izajasza, Daniela, Jeremiasza i Ezechiela.

Proroctwa o Mesjaszu spełniły się w Jezusie Chrystusie. Jezus: Zbawiciel Chrystus: Namaszczony

Jezus Chrystus jest Synem Bożym, prawdziwym Bogiem i prawdziwym Człowiekiem.

O tym, że Jezus Chrystus jest prawdziwym Bogiem, świadczą: Ojciec, który jest w niebie, sam Jezus Chrystus, Apostołowie oraz wiara Kościoła. Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie (Mt 3,17) Wierzcie moim dziełom (J 10,38) Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego (Mt 16,16)

Jezus Chrystus jest również prawdziwym człowiekiem, bo narodził się, żył i umarł jak człowiek. Mamy arcykapłana doświadczonego we wszystkim na nasze podobieństwo, z wyjątkiem grzechu (Hbr 4,15)

Syn Boży stał się człowiekiem, aby wyzwolić nas z niewoli grzechu i w ten sposób pojednać nas z Bogiem i z ludźmi.

Pan Jezus nauczał, że: • swoje Królestwo zapoczątkuje na ziemi; • wprowadzi do niego tych, którzy uwierzą w Ewangelię i nawrócą się; • pełnia tego Królestwa nastąpi po Jego powtórnym przyjściu.

Pan Jezus: • nauczał i wzywał do nawrócenia; • wyzwolił ludzi z niewoli szatana przez śmierć na krzyżu; • ustanowił Kościół, aby prowadził dalej Jego dzieło.

Królestwo Boże rozwija dzisiaj ten, kto żyje w łączności z Chrystusem i wypełnia Jego wolę.

Jam jest Pan, Bóg twój, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli. 1\. Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną. 2\. Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno. 3\. Pamiętaj, abyś dzień święty święcił. 4\. Czcij ojca swego i matkę swoją, abyś długo żył i dobrze ci się powodziło. 5\. Nie zabijaj. 6\. Nie cudzołóż. 7\. Nie kradnij. 8\. Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu twemu. 9\. Nie pożądaj żony bliźniego swego. 10\. Ani żadnej rzeczy, która jego jest.

W pierwszym przykazaniu Pan Bóg nakazuje, by tylko Jego wielbić i oddawać Mu cześć, bo On jest naszym Stwórcą i najwyższym Panem.

Przeciw czci Boga grzeszy ten, kto: • nie wierzy w Boga; • zaniedbuje modlitwę lub modli się niedbale; • zaprzecza istnieniu Boga, czyli przyjmuje ateizm; • wierzy w zabobony, wróżby lub uprawia bałwochwalstwo; • znieważa osoby lub rzeczy poświęcone Bogu.

Drugie przykazanie Boże nakazuje szanować imię Boże. (należy je wzywać tylko po to, by je błogosławić, wychwalać i uwielbiać) Nadto należy szanować osoby i rzeczy poświęcone Bogu.

Przeciw drugiemu przykazaniu grzeszy:

Odpowiedź zostanie uzupełniona.

Odpowiedź zostanie uzupełniona.

Ten, kto przysięga, powołuje Boga na świadka, że mówi prawdę i chce dotrzymać swoich przyrzeczeń.

Złożyć ślub znaczy dobrowolnie zobowiązać się przed Bogiem, w sposób wiążący w sumieniu, do wypełnienia dobrego czynu, który sam w sobie nie jest nakazany.

Niedziela jest Dniem Pańskim. W niedzielę Chrystus zmartwychwstał, a w dzień Pięćdziesiątnicy, również przypadający w niedzielę, Duch Święty został zesłany Kościołowi.

Chrześcijanin święci niedzielę oraz uroczystości przez:

• uczestnictwo we Mszy świętej;
• powstrzymanie się od prac niekoniecznych;
• rozważanie prawd Bożych i modlitwę;
• radość i wypoczynek;
• poświęcenie większej ilości czasu rodzinie, życiu religijnemu, społecznemu i kulturalnemu.

Narusza Dzień Pański i przez to grzeszy:

Odpowiedź zostanie uzupełniona.

Odpowiedź zostanie uzupełniona.

Odpowiedź zostanie uzupełniona.

Odpowiedź zostanie uzupełniona.

• W niedziele i święta nakazane uczestniczyć we mszy świętej i powstrzymać się od prac niekoniecznych.
• Przynajmniej raz w roku przystąpić do sakramentu pokuty.
• Przynajmniej raz w roku, w okresie wielkanocnym, przyjąć Komunię świętą.
• Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w czasie Wielkiego Postu powstrzymać się od udziału w zabawach.
• Troszczyć się o potrzeby wspólnoty Kościoła.

Obowiązkowe uroczystości i święta kościelne, zgodnie z Prawem Kanonicznym Kościoła, to: 1 stycznia, Świętej Bożej Rodzicielki; 6 stycznia, Objawienie Pańskie; Zmartwychwstanie Pańskie; Wniebowstąpienie Pańskie; Boże Ciało; 15 sierpnia, Dzień śmierci Maryi; 1 listopada, Wszystkich Świętych; oraz 25 grudnia, Boże Narodzenie.

Dniami i okresami pokuty są wszystkie piątki w ciągu roku i czas Wielkiego Postu.

Są dwa rodzaje postu: Post jakościowy polega na wstrzemięźliwości od spożywania mięsa. Obowiązuje od 14. roku życia w piątki całego roku i w Środę Popielcową. Zachęca się, aby wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych zachować również w Wigilię Bożego Narodzenia, 24 grudnia. Post ilościowy, czyli post ścisły, polega na ograniczeniu liczby posiłków w ciągu dnia do trzech, dwóch lekkich i jednego do syta, przy jednoczesnym zachowaniu wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych. Obowiązuje od ukończenia 18. roku życia do rozpoczęcia 60. roku życia w Środę Popielcową i Wielki Piątek.

W czwartym przykazaniu Bóg domaga się od dzieci miłości, szacunku i posłuszeństwa wobec rodziców. Domaga się również szacunku i wdzięczności wobec starszego pokolenia. Przykazanie to obejmuje obowiązki uczniów wobec nauczycieli, pracowników wobec pracodawców, podwładnych wobec przełożonych oraz obywateli wobec ojczyzny. Dotyczy także odpowiedzialności za wspólnotę Kościoła, który jest naszą duchową rodziną. Nie jest rzeczą obojętną, jak odnosimy się do zwierzchnika Kościoła, biskupów, proboszczów, kapłanów, diakonów, katechetów i innych osób pełniących posługę we wspólnocie. Naszą szerszą wspólnotą jest również ojczyzna. Powinniśmy ją kochać, troszczyć się o jej dobro, uczciwie dla niej pracować i, gdy wymaga tego dobro wspólne, być gotowi do poważnych poświęceń, nawet do oddania życia.

Powinniśmy rodziców szanować, miłować i słuchać, ponieważ rodzice: • są dla nas zastępcami Boga na ziemi; • są po Bogu naszymi najlepszymi dobroczyńcami; • mają nas prowadzić do nieba.

Czwarte przykazanie naruszają: dzieci: gdy nie okazują swoim rodzicom miłości, szacunku, wdzięczności, posłuszeństwa i pomocy; rodzice: gdy nie dbają o pełny rozwój swoich dzieci (fizyczny, umysłowy, moralny, społeczny), nie okazują im miłości; obywatele: gdy burzą życie wspólnotowe i łamią przepisy ustanowione dla wspólnego dobra; ludzie: będący przy władzy, gdy wykorzystują ją dla własnych korzyści, nie dbają o dobro tych, którymi rządzą.

W piątym przykazaniu Pan Bóg nakazuje troszczyć się o własne i cudze życie oraz o zdrowie duszy i ciała. Przykazanie to zakazuje zabójstwa, przerywania ciąży, eutanazji, samobójstwa, niszczenia sobie zdrowia przez alkohol, tytoń, narkotyki, nadużywanie leków, nadmierne spożywanie pokarmów, ale i głodzenie się, lekceważenie przepisów drogowych, niewłaściwe ubieranie się… Przykazanie to domaga się też szacunku dla świata zwierzęcego i roślinnego.

Panem życia i śmierci jest Pan Bóg.

Powinniśmy się troszczyć o swoje ciało, ponieważ: • jest ono dziełem Boga; • jest uświęcone przez sakramenty; • powołane jest do chwalebnego zmartwychwstania.

Chrystus powiedział: „Cóż bowiem za korzyść odniesie człowiek, choćby cały świat zyskał, a na swej duszy szkodę poniósł” (Mt 16,26)

Mamy się troszczyć o życie każdego człowieka, który jest w potrzebie, czy to fizycznej, czy duchowej.

• głodnych nakarmić; • spragnionych napoić; • nagich przyodziać; • podróżnych w dom przyjąć; • więźniom pomagać; • chorych odwiedzać; • umarłych grzebać.

• grzeszących upominać; • nieumiejących pouczać; • wątpiącym dobrze radzić; • strapionych pocieszać; • krzywdy cierpliwie znosić; • urazy chętnie darować; • modlić się za żywych i umarłych.

modlitwa, post, jałmużna.

Przeciw dobru duchowemu bliźniego grzeszy ten, kto daje zgorszenie lub namawia drugiego człowieka do grzechu.

• namawiać do grzechu; • rozkazywać drugiemu grzeszyć; • zezwalać na grzech drugiego; • pobudzać do grzechu; • pochwalać grzech drugiego; • milczeć na grzech cudzy; • nie karać grzechu; • pomagać do grzechu; • uniewinniać grzech cudzy.

W szóstym i dziewiątym przykazaniu Pan Bóg wzywa nas do czystości i szacunku dla godności własnej oraz drugiego człowieka w myślach, pragnieniach, słowach i czynach.

Aby pozostać czystym i skromnym, trzeba: • unikać okazji do zła w tym, co oglądamy, o czym rozmawiamy oraz w naszym zachowaniu; • natychmiast przeciwstawiać się pokusom; • często modlić się do Boga oraz prosić Maryję i świętych o wstawiennictwo; • regularnie korzystać z sakramentu pokuty i przyjmować Komunię świętą.

Do szczególnej formy życia w czystości zobowiązani są kapłani, którzy dobrowolnie przyjęli celibat, oraz zakonnicy i zakonnice, którzy złożyli ślub czystości.

Przeciw czystości grzeszy ten, kto:

• nie opanowuje instynktu seksualnego;
• sam lub z drugą osobą postępuje nieskromnie;
• szuka seksualnych przeżyć w oglądaniu nieodpowiednich filmów, czytaniu niemoralnych książek, czasopism, słuchaniu złych piosenek…

Szóste przykazanie broni godności człowieka oraz świętości życia małżeńskiego. Odrzuca nierząd i pornografię, a w odniesieniu do małżeństwa niewierność małżeńską, rozwody, wszelką antykoncepcję, poligamię oraz wolne związki.

W siódmym przykazaniu Bóg nakazuje szanować własność swoją, cudzą i społeczną.

Siódme przykazanie zakazuje kradzieży, zatrzymywania rzeczy znalezionych i pożyczonych, oszustwa, niszczenia dobra własnego, cudzego i społecznego, niedbałego wykonywania pracy, zatrzymywania zapłaty za pracę, odmawiania pomocy na ważne cele społeczne lub osobom będącym w potrzebie.

Ten, kto naruszył cudzą własność zobowiązany jest do zwrotu i naprawienia krzywdy.

W ósmym przykazaniu Bóg wzywa nas, abyśmy żyli w prawdzie i dawali o niej świadectwo. Wzywa nas do prawdomówności oraz zgodności słów z czynami. Przykazanie to domaga się od prasy, radia, telewizji, internetu informacji opartych na prawdzie, wolności, sprawiedliwości i poszanowaniu godności człowieka.

Przeciw prawdzie grzeszy ten, kto: • kłamie lub zataja prawdę; • obmawia, oczernia, schlebia komuś w oczy, a poza jego plecami go wyśmiewa; • fałszywie świadczy lub krzywoprzysięga; • nie dotrzymuje danego słowa; • fałszuje dokumenty; • nie potrafi zachować dyskrecji ani powierzonej tajemnicy. Przeciw ósmemu przykazaniu występuje również ten, kto przeklina, posługuje się słowem w sposób wulgarny lub krzywdzący albo świadomie podaje się za kogoś, kim w rzeczywistości nie jest. Każde wykroczenie przeciw prawdzie domaga się, na ile jest to możliwe, naprawienia wyrządzonych krzywd, zarówno materialnych, jak i duchowych. Obowiązek naprawienia krzywd istnieje także wtedy, gdy sprawca otrzymał przebaczenie. Obmowa polega na niepotrzebnym ujawnianiu prawdziwych wad lub przewinień drugiego człowieka. Oszczerstwo polega na przypisywaniu drugiemu człowiekowi zła, którego nie popełnił. Zarówno obmowa, jak i oszczerstwo wymagają naprawienia wyrządzonej krzywdy.

Ósme przykazanie chroni prawo każdego człowieka do dobrego imienia. Dobre imię bliźniego narusza ten, kto obmawia go, oczernia, donosi w celu wyrządzenia szkody, rozpowszechnia krzywdzące informacje lub posługuje się anonimem przeciw drugiemu człowiekowi.

W dziesiątym przykazaniu Bóg wzywa do czystości intencji i wzajemnej życzliwości niezależnie od ilości posiadanych dóbr materialnych. Dobra materialne nie mogą człowiekowi przesłaniać Boga ani przeszkadzać w praktykowaniu miłości bliźniego.

Dziesiąte przykazanie zabrania chciwości, żądzy bogactw, pragnienia zdobywania ich kosztem niesprawiedliwości lub krzywdy bliźniego. Na powodzenie naszych bliźnich mamy patrzeć z życzliwością, a nie z zazdrością.

Będziesz miłował Pana Boga Twego z całego serca swego, z całej duszy swojej, z całej myśli swojej i ze wszystkich sił swoich, a bliźniego swego jak siebie samego. Bliźnim jest każdy człowiek.

Pan Jezus tak nas umiłował, że życie swoje oddał za nas na krzyżu. „Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali tak, jak Ja was umiłowałem.” (J 13,34)

Pan Jezus ukazuje w Ewangelii trzy rady ewangeliczne: dobrowolne ubóstwo, dozgonną czystość i posłuszeństwo. Do ich szczególnego zachowywania zobowiązują się osoby życia konsekrowanego przez składane śluby, które wiążą je w sumieniu.

1\. dobrowolne ubóstwo 2\. dozgonna czystość 3\. doskonałe posłuszeństwo

Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie Błogosławieni, którzy płaczą, albowiem oni będą pocieszeni Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni nazwani będą synami Bożymi Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy Królestwo niebieskie

błogosławieni: szczęśliwi ubodzy w duchu: pokorni, nie przywiązani do rzeczy doczesnych cisi: łagodni posiądą ziemię: zdobędą szczęście wieczne będą synami Bożymi: już teraz, a w pełni w życiu przyszłym

Pan Jezus dobrowolnie przyjął na siebie cierpienie i śmierć.

Pan Jezus okazał posłuszeństwo swojemu Ojcu Niebieskiemu oraz miłość do każdego człowieka.

Śmierć Pana Jezusa na krzyżu jest najdoskonalszą ofiarą Nowego Testamentu, uobecnianą sakramentalnie w każdej Mszy świętej. Do najważniejszych nabożeństw związanych z Męką Pana Jezusa należą Droga Krzyżowa i Gorzkie Żale.

Zmartwychwstanie Pana Jezusa jest najważniejszym wydarzeniem zbawczym w dziejach świata. Zmartwychwstanie: • potwierdza bóstwo Chrystusa; • potwierdza prawdziwość Jego nauki; • zapowiada nasze zmartwychwstanie.

Pan Jezus wstąpił do nieba 40 dni po swoim zmartwychwstaniu.

Przed swoim wniebowstąpieniem Pan Jezus obiecał, że: • przyśle Kościołowi Ducha Świętego; • przygotuje nam mieszkanie w domu Ojca; • powróci z mocą i majestatem.

Pan Jezus powróci, aby dokonać sądu nad światem i ujawnić w całej pełni Królestwo Boże.

Prawdę o Duchu Świętym objawił nam Jezus Chrystus.

Duch Święty jest trzecią Osobą Boską, pochodzącą od Ojca. Jest prawdziwym Bogiem, współistotnym Ojcu i Synowi.

Pan Jezus zesłał Ducha Świętego w dniu Pięćdziesiątnicy, pięćdziesiąt dni po swoim zmartwychwstaniu. W tym dniu Kościół obchodzi uroczystość Zesłania Ducha Świętego, nazywaną również Zielonymi Świątkami.

• grzeszyć zuchwale w nadziei miłosierdzia Bożego; • rozpaczać lub wątpić o łasce i miłosierdziu Bożym; • sprzeciwiać się uznawanej prawdzie chrześcijańskiej; • zazdrościć bliźniemu łaski Bożej; • mieć zatwardziałe serce na zbawienne upomnienia; • odkładać aż do śmierci pokutę i nawrócenie.

Święci to ludzie zbawieni, którzy żyją w jedności z Bogiem. Wierzymy w świętych obcowanie, dlatego uznajemy duchową więź między Kościołem pielgrzymującym na ziemi a tymi, którzy osiągnęli pełnię życia w Bogu. Święci modlą się za nas i pozostają dla wierzących świadkami życia oddanego Chrystusowi.

Cześć dla świętych nie oznacza czci równej tej, jaką oddajemy samemu Bogu, lecz jest wyrazem uznania ich życia jako świadectwa Bożej świętości. Święci są dla nas przewodnikami na drodze wiary, a ich życie przypomina, że Boża moc objawia się w ludzkiej słabości, czyniąc z niej narzędzie miłości i dobra. W czczeniu świętych nie chodzi jedynie o zewnętrzne oznaki szacunku, lecz o wewnętrzne nawrócenie, które prowadzi ku Chrystusowi, ponieważ to On jest źródłem ich świętości i chwały.

Kościół czci pamięć i przykład świętych, których życie według nauki Jezusa Chrystusa przyniosło chwałę Bogu, stało się świadectwem wiary i może być wzorem do naśladowania. W oddawaniu czci świętym Kościół tradycji starokatolickiej zachowuje właściwy umiar i powagę. Opierając się na prawdzie wiary w świętych obcowanie, uznaje duchową więź między Ludem Bożym pielgrzymującym na ziemi a zbawionymi w niebie, przy czym jedynym Pośrednikiem zbawienia między Bogiem a ludźmi jest Jezus Chrystus. Kościół dopuszcza kult świętych ogłoszonych do czasu formalnego ukształtowania się starokatolicyzmu w 1871 roku.

Pan Jezus założył Kościół w chwili swojej śmierci na krzyżu, tj. w chwili zawarcia Nowego Przymierza.

Chrystus po raz pierwszy objawił światu swój Kościół w dniu zesłania Ducha Świętego.

Kościół jest jeden, święty, powszechny i apostolski. JEDEN, ponieważ: • ma jednego Pana; • wyznaje jedną wiarę; • rodzi się z jednego chrztu; • tworzy jedno Ciało; • jest ożywiany przez jednego Ducha. ŚWIĘTY, ponieważ: • jego źródłem jest święty Bóg; • Chrystus, jego Głowa, ofiarował się, aby go uświęcić; • ożywia go Duch Święty; • mimo grzeszności swoich członków jest powołany do świętości i nieustannie uświęcany przez Boga; • jego świętość objawia się w życiu świętych, którzy wskazują na Chrystusa jako źródło wszelkiej świętości. POWSZECHNY, ponieważ: • głosi całość depozytu wiary; • posiada pełnię środków zbawienia i rozdziela je; • jest posłany do wszystkich narodów; • obejmuje wszystkie czasy; • jest ze swej natury misyjny. APOSTOLSKI, ponieważ: • jest zbudowany na fundamencie Dwunastu Apostołów; • zachowuje nauczanie apostolskie; • sprawuje sakramenty przekazane Kościołowi; • jest prowadzony przez następców Apostołów, biskupów. Depozyt wiary to całość prawd objawionych przez Boga, przekazanych przez Jezusa Chrystusa i odnoszących się do zbawienia. • w Kościele żyje i działa Chrystus.

Chrystus polecił Kościołowi prowadzić misję zbawczą na ziemi przez głoszenie słowa Bożego i udzielanie sakramentów świętych.

Kościół czerpie naukę, którą głosi, z Pisma Świętego i Tradycji.

Pismo Święte to zbiór ksiąg spisanych przez autorów natchnionych, przez których Bóg przekazał ludziom słowo potrzebne do poznania historii zbawienia i Jego woli. Pismo Święte dzieli się na Stary Testament i Nowy Testament.

Szczególne miejsce w Nowym Testamencie zajmują cztery Ewangelie, które opisują naukę i życie Pana Jezusa. Ewangelie spisali: św. Mateusz, św. Marek, św. Łukasz i św. Jan. W skład Nowego Testamentu wchodzą: cztery Ewangelie, Dzieje Apostolskie, trzynaście listów przypisywanych św. Pawłowi, List do Hebrajczyków, siedem listów powszechnych oraz Apokalipsa św. Jana. • Wymień księgi Starego Testamentu; • Wymień najważniejsze wydarzenia z życia Pana Jezusa; • Wymień kilka cudów dokonanych przez Pana Jezusa; • Wymień kilka przypowieści Pana Jezusa.

Tradycja to żywy przekaz wiary i nauczania Kościoła od jego początku, zakorzeniony w świadectwie Apostołów i przekazywany w życiu, modlitwie, liturgii oraz nauczaniu wspólnoty. Nie jest ona autonomicznym źródłem istniejącym obok Pisma Świętego, lecz pozostaje z nim ściśle związana.

Kościół ma strzec słowa Bożego, coraz lepiej je poznawać, wyjaśniać i przekazywać.

W tradycji starokatolickiej wyjaśnianie słowa Bożego jest zadaniem całej wspólnoty Kościoła, ożywianej przez Ducha Świętego. Choć szczególną rolę pełnią biskupi, prezbiterzy i diakoni jako stróże wiary i głosiciele Ewangelii, cała wspólnota wiernych, na mocy chrztu i bierzmowania, uczestniczy w prorockim posłannictwie Chrystusa. Wyjaśnianie słowa dokonuje się zwłaszcza w liturgii, gdzie słowo Boże staje się żywe i skuteczne, budując jedność Kościoła w różnorodności jego darów i powołań.

Kościół otrzymał od Chrystusa zadanie głoszenia Ewangelii i jest ożywiany przez Ducha Świętego. Dlatego ma obowiązek wiernie strzec, wyjaśniać i przekazywać słowo Boże. Nie oznacza to jednak nieomylności każdej ludzkiej wypowiedzi lub decyzji podejmowanej w Kościele.

Łaska Boża to dar nadprzyrodzony, którego Pan Bóg udziela nam do zbawienia.

Wszystkie łaski wysłużył nam Pan Jezus swoją męką, śmiercią i zmartwychwstaniem. Otrzymujemy je przez Niego.

Rozróżniamy: łaskę uświęcającą i łaski uczynkowe.

Łaska uświęcająca to dar Boży, który daje nam życie nadprzyrodzone i czyni nas dziećmi Bożymi (jest to życie Boże w nas). Łaskę uświęcającą otrzymaliśmy na chrzcie świętym, a możemy ją utracić przez grzech ciężki.

Łaska uczynkowa to pomoc Boża do spełniania dobrych uczynków, potrzebnych do zbawienia. Łaska uczynkowa oświeca nasz rozum, umacnia naszą wolę w dobrym.

Pan Jezus udziela nam łask przede wszystkim przez sakramenty święte (Chrystus ustanowił 7 sakramentów).

1\. Chrzest 2\. Bierzmowanie 3\. Najświętszy Sakrament 4\. Pokuta 5\. Namaszczenie chorych 6\. Kapłaństwo 7\. Małżeństwo

Sakrament to widzialny znak ustanowiony przez Chrystusa, przez który Chrystus udziela nam łaski.

W sakramentach świętych Chrystus oddaje cześć Bogu i zbawia ludzi.

Raz w życiu przyjmuje się chrzest, bierzmowanie i sakrament święceń, ponieważ sakramenty te wyciskają niezatarte znamię szczególnej przynależności do Chrystusa.

Chrzest jest pierwszym i najpotrzebniejszym sakramentem, który gładzi grzech pierworodny, daje nam życie nadprzyrodzone i czyni nas członkami Kościoła. Jest pierwszy, ponieważ bez chrztu nie można ważnie przyjąć innych sakramentów. Jest najpotrzebniejszy, ponieważ jest zwyczajną drogą do zbawienia. Kościół uznaje również chrzest pragnienia i chrzest krwi.

Są trzy rodzaje chrztu: chrzest z wody, pragnienia i krwi.

Pan Jezus ustanowił sakrament chrztu przed wniebowstąpieniem, mówiąc do Apostołów: „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego” (Mt 28,19).

Chrztu udziela się przez trzykrotne polanie głowy wodą i wypowiedzenie słów: *Ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.*

Przed przyjęciem chrztu należy złożyć wyznanie wiary i wyrzec się szatana. Przy chrzcie małego dziecka czynią to jego rodzice.

Chrztu udziela biskup, kapłan lub diakon. W nagłych wypadkach każdy człowiek, jeśli czyni to w imieniu Kościoła i poprawnie wykonuje znak sakramentalny.

Przez chrzest Chrystus: 1\. włącza człowieka w swoją śmierć i zmartwychwstanie 2\. gładzi grzech pierworodny i wszystkie grzechy przed chrztem popełnione 3\. daje życie Boże, czyli łaskę uświęcającą i prawo do łask uczynkowych 4\. daje zdolność do życia i działania pod natchnieniem Ducha Świętego za pośrednictwem Jego darów 5\. wszczepia cnoty nadprzyrodzone oraz zaczątek cnót głównych 6\. wprowadza nas do Kościoła 7\. wyciska na duszy niezatarte znamię dziecka Bożego

Chrzestnym może być: 1\. ten, kto został wybrany przez przyjmującego chrzest lub jego rodziców, 2\. ukończył 16 lat, 3\. jest ochrzczonym i bierzmowanym chrześcijaninem i przyjął sakrament Eucharystii oraz prowadzi życie zgodne z wiarą, 4\. jest wolny od jakiejkolwiek kary kanonicznej, 5\. nie jest ojcem lub matką przyjmującego chrzest. (Podobnie jest w przypadku świadka bierzmowania)

Na chrzcie świętym otrzymujemy cnoty Boskie (nadprzyrodzone) i zaczątek cnót głównych (kardynalnych).

Wiara, nadzieja, miłość.

Nadprzyrodzona cnota wiary jest to dar otrzymany na chrzcie świętym, który uzdalnia nas do przyjęcia Objawienia Bożego i do patrzenia na wszystko w jego świetle.

Wierzyć znaczy przyjąć Objawienie Boże i odpowiedzieć na nie całym swoim życiem.

Wiara powinna być: 1\. powszechna (wierz w całe objawienie Boże) 2\. stała (przez całe życie) 3\. mocna (wierz bez wahań) 4\. żywa (żyj według wiary) 5\. rozumna (staraj się poznać w co i dlaczego wierzysz) 6\. apostolska (dziel się wiarą z innymi)

Czytanie Pisma Świętego, uczestnictwo w sakramentach, modlitwa, słuchanie kazań, katecheza, czytanie wartościowych książek i tekstów religijnych, a przede wszystkim życie zgodne z nakazami wiary.

Przeciw wierze grzeszy ten, kto świadomie zaniedbuje rozwój swojej wiary i nie szuka odpowiedzi na poważne wątpliwości. Ciężko grzeszy ten, kto zapiera się wiary.

Nadprzyrodzona cnota nadziei to uzdolnienie, które pomaga nam ufnie i wytrwale zdążać na spotkanie z Chrystusem.

Powinniśmy spodziewać się od Boga pomocy w życiu doczesnym, a przede wszystkim łask potrzebnych do zbawienia.

Przeciw nadprzyrodzonej cnocie nadziei grzeszy ten, kto zuchwale liczy na miłosierdzie Boże lub powątpiewa w Boże miłosierdzie. Nadprzyrodzoną cnotę nadziei rozwija się przez akty nadziei, sakramenty święte, a zwłaszcza Eucharystię. Nadzieję niszczy rozpacz, której biblijnym przykładem jest Judasz.

Nadprzyrodzona cnota miłości to uzdolnienie do miłowania Boga i bliźniego, tak jak Chrystus miłuje.

To znaczy stawiać Boga na pierwszym miejscu.

Przez Komunię świętą i pełnienie uczynków miłości.

Nadprzyrodzoną cnotę miłości tracimy przez grzech śmiertelny.

Akty wiary, nadziei, miłości i żalu: Wierzę w Ciebie, Boże żywy, w Trójcy Jedyny, prawdziwy. Wierzę, coś objawił, Boże, Twe słowo mylić nie może. Ufam Tobie, boś Ty wierny, Wszechmocny i miłosierny. Dasz mi grzechów odpuszczenie, łaskę i wieczne zbawienie. Boże, choć Cię nie pojmuję, jednak nad wszystko miłuję, nad wszystko, co jest stworzone, boś Ty dobro nieskończone. Ach, żałuję za me złości jedynie dla Twej miłości. Bądź miłościw mnie grzesznemu, do poprawy dążącemu.

Są cztery cnoty główne: 1\. roztropność (zastanów się, czy twoje postępowanie podoba się Bogu) 2\. sprawiedliwość (oddaj każdemu, co mu się należy) 3\. wstrzemięźliwość, czyli umiarkowanie (panuj nad sobą) 4\. męstwo (czyń dobrze mimo trudności, zwyciężaj przeciwności)

Bierzmowanie jest sakramentem, w którym Duch Święty umacnia chrześcijanina, aby mężnie wyznawał wiarę, dawał o niej świadectwo i według niej żył. Nazywa się je także sakramentem dojrzałości chrześcijańskiej oraz sakramentem Ducha Świętego. Sakramentu bierzmowania udziela biskup lub wyznaczony przez niego kapłan. Bierzmowanie dopełnia łaskę chrztu. Słowo „bierzmowanie” wiąże się ze staropolskim słowem „bierzmo”, oznaczającym belkę wzmacniającą konstrukcję. Nazwa ta przypomina, że celem bierzmowania jest umocnienie człowieka w wierze.

Znakiem widzialnym sakramentu bierzmowania jest włożenie rąk biskupa (lub upoważnionego przez biskupa kapłana), namaszczenie czoła krzyżmem świętym i modlitwa.

Krzyżmo święte to mieszanina oliwy i balsamu, poświęcona w Wielki Czwartek przez biskupa.

Duch Święty w sakramencie bierzmowania: 1\. pomnaża i umacnia w nas łaskę Bożą 2\. silniej jednoczy nas z Chrystusem i Kościołem 3\. udziela nam nadprzyrodzonej mocy do apostołowania, abyśmy wiarę mężnie wyznawali, bronili jej i według niej żyli 4\. pomnaża w nas siedem darów 5\. wyciska znamię dojrzałego chrześcijanina

Dojrzały chrześcijanin bierze udział: 1\. w misji kapłańskiej Chrystusa, bo jego zadaniem jest wspólnie z Chrystusem czcić Ojca i zbawiać ludzi 2\. w misji prorockiej Chrystusa, czyli głosić wiarę słowem i przykładem 3\. w misji królewskiej Chrystusa, bo ma czynić dobro i walczyć ze złem

1\. dar mądrości (aby odróżnić dobro od zła) 2\. dar rozumu (aby odróżnić prawdę od fałszu) 3\. dar rady (aby w trudnych wypadkach zawsze wybrać to, co się Bogu podoba) 4\. dar umiejętności (aby wybrać zawsze najlepszą drogę prowadzącą do Boga) 5\. dar męstwa (aby odważnie świadczyć o Chrystusie i nie lękać się nawet śmierci) 6\. dar pobożności (aby wielbić Boga, wypełniając Jego świętą wolę) 7\. dar bojaźni Bożej (aby lękać się grzechu jako największego zła)

1\. miłość 2\. radość 3\. pokój 4\. cierpliwość 5\. łaskawość 6\. dobroć 7\. uprzejmość 8\. cichość 9\. wierność 10\. skromność 11\. wstrzemięźliwość 12\. czystość

Apostołować to troszczyć się nie tylko o swoje zbawienie, ale i o zbawienie drugich.

Chrześcijanin może apostołować przez przykład własnego życia, pouczające słowo, modlitwę, dobre uczynki, a także przez cierpienie i ofiarę. Powinien apostołować wszędzie, gdzie spotka się z bliźnimi. Całe jego życie ma być świadectwem wiary.

Najświętszy Sakrament to prawdziwe Ciało i prawdziwa Krew Pana Jezusa pod postaciami chleba i wina.

Pan Jezus zapowiedział ustanowienie Najświętszego Sakramentu po cudownym rozmnożeniu chleba w Kafarnaum. (zob. J 6,51-56)

Pan Jezus ustanowił Najświętszy Sakrament w Wielki Czwartek podczas Ostatniej Wieczerzy, gdy przemienił chleb w swoje Ciało, a wino w swoją Krew następującymi słowami: „Bierzcie i jedzcie z tego wszyscy, to jest bowiem Ciało moje, które za was będzie wydane”; „Bierzcie i pijcie z niego wszyscy. To jest bowiem kielich Krwi mojej Nowego i Wiecznego Przymierza, która za was i za wielu będzie wylana na odpuszczenie grzechów. To czyńcie na moją pamiątkę” (Msza święta)

Msza święta, czyli Ofiara eucharystyczna, jest pamiątką i sakramentalnym uobecnieniem Ofiary Krzyżowej Pana Jezusa, Jego zmartwychwstania i wniebowstąpienia, czyli Misterium Paschalnego.

Na krzyżu Pan Jezus ofiarował się za nas w sposób krwawy, a we Mszy świętej przez posługę kapłana ofiaruje się w sposób bezkrwawy.

• Transsubstancjacja

Celebracja Eucharystii obejmuje głoszenie słowa Bożego, dziękczynienie składane Bogu Ojcu za wszystkie Jego dobrodziejstwa, zwłaszcza za dar Jego Syna, konsekrację chleba i wina oraz uczestnictwo w uczcie eucharystycznej przez przyjmowanie Ciała i Krwi Pańskiej pod postaciami chleba i wina. Elementy te stanowią jeden i ten sam akt kultu. Eucharystię może sprawować biskup lub prezbiter. W sakramencie Eucharystii, po konsekracji chleba i wina, Pan nasz Jezus Chrystus, prawdziwy Bóg i prawdziwy człowiek, jest obecny prawdziwie, rzeczywiście i substancjalnie pod postaciami chleba i wina. Przemianę tę określa się terminem transsubstancjacja. Wierni oddają Najświętszemu Sakramentowi najwyższą cześć adoracji należną Chrystusowi, prawdziwemu Bogu.

Pan Jezus ustanowił Eucharystię:

• aby pod postaciami chleba i wina z całym Kościołem ofiarować się za nas Ojcu (Msza święta),
• aby stać się naszym pokarmem na życie wieczne (Komunia święta),
• aby wśród nas przebywać.

Liturgię Mszy świętej dzielimy na obrzędy wstępne (pozdrowienie wiernych, akt pokutny i modlitwa dnia), liturgię słowa, liturgię Eucharystii i obrzędy zakończenia (błogosławieństwo i rozesłanie wiernych).

Na liturgię słowa składają się: 1\. dwa lub trzy czytania 2\. śpiew międzylekcyjny 3\. homilia 4\. wyznanie wiary 5\. modlitwa wiernych

Na liturgię Eucharystii składają się: 1\. przygotowanie darów ofiarnych 2\. modlitwa eucharystyczna 3\. obrzędy Komunii świętej

W czasie Mszy świętej: 1\. z wiarą przyjmujemy słowo Boże 2\. razem z kapłanem składamy Ciało i Krew Pańską i siebie samych w ofierze Bogu Ojcu 3\. przyjmujemy Chrystusa w Komunii świętej, by w pełny sposób uczestniczyć we Mszy świętej

Komunia święta: 1\. łączy nas z Panem Jezusem i wzajemnie między sobą 2\. oczyszcza nas z grzechów lekkich 3\. pomnaża łaskę uświęcającą 4\. osłabia złe skłonności i daje siłę do dobrego

Komunię świętą przyjmujemy godnie, gdy jesteśmy w stanie łaski uświęcającej. Należy również zachować post eucharystyczny. Przez jedną godzinę przed przyjęciem Komunii świętej nie spożywamy pokarmów ani napojów; czysta woda nie narusza postu eucharystycznego.

Komunia święta duchowa to żywe i gorące pragnienie przyjęcia Komunii świętej, gdy z jakiegoś powodu nie możemy jej przyjąć sakramentalnie.

Ranę Kościołowi zadaje ten, kto grzeszy.

Grzech to świadome i dobrowolne przekroczenie przykazań Bożych lub kościelnych.

Grzech polega na tym, że człowiek nie ufa Bogu, nie kocha Go i jest Mu nieposłuszny.

Grzech ciężki (śmiertelny) popełnia ten, kto świadomie i dobrowolnie przekracza przykazanie Boże lub kościelne w rzeczy ważnej. Przez grzech ciężki człowiek traci łaskę uświęcającą.

Grzech lekki, czyli powszedni, popełnia ten, kto świadomie i dobrowolnie przekracza przykazanie Boże lub kościelne w materii mniej ważnej albo w materii ważnej bez pełnej świadomości lub całkowitej dobrowolności. Pokusa sama w sobie nie jest grzechem; grzech pojawia się wtedy, gdy człowiek świadomie i dobrowolnie przyzwala na zło.

1\. pycha 2\. chciwość 3\. nieczystość 4\. zazdrość 5\. nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu 6\. gniew 7\. lenistwo

1\. rozmyślne zabójstwo 2\. grzech sodomski 3\. uciskanie ubogich, wdów i sierot 4\. zatrzymywanie zapłaty

Do zbawienia potrzebne są również dobre uczynki i staranie się o cnotę.

Dobry uczynek zasługuje na nagrodę w niebie, jeżeli jest spełniony w łasce uświęcającej.

Pokutować to odwrócić się od grzechu, a zwrócić się do Boga, czyli nawrócić się.

Jest to sakrament, w którym Chrystus przez posługę kapłana udziela człowiekowi odpuszczenia grzechów popełnionych po chrzcie.

Sakrament pokuty ustanowił Pan Jezus w dzień swojego zmartwychwstania, gdy powiedział do Apostołów: „Weźmijcie Ducha Świętego. Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane” (J 20,22).

Pan Jezus w sakramencie pokuty: 1\. gładzi grzechy śmiertelne i powszednie 2\. odpuszcza karę wieczną i część kary doczesnej 3\. przywraca lub pomnaża życie Boże (łaskę uświęcającą) 4\. daje specjalną łaskę do wytrwania w dobrym i zwyciężenia pokus

1\. rachunek sumienia 2\. żal za grzechy 3\. mocne postanowienie poprawy 4\. szczera spowiedź 5\. zadośćuczynienie Panu Bogu i bliźniemu

Rachunek sumienia to przypomnienie sobie grzechów od ostatniej dobrej spowiedzi, a przy grzechach śmiertelnych ich liczby i okoliczności. Rachunek sumienia warto przeprowadzać regularnie, między innymi podczas modlitwy wieczornej. Przed rachunkiem sumienia należy modlić się do Ducha Świętego oraz, zgodnie z pobożnością Kościoła, prosić Maryję i świętych o wstawiennictwo.

Sumienie jest wewnętrznym głosem i sądem człowieka, który pomaga mu rozpoznawać, co jest dobre, a co złe, oraz oceniać własne postępowanie.

Żal za grzechy to ból duszy i obrzydzenie sobie grzechów, którymi obraziliśmy Boga. Żałować możemy: 1\. z miłości do Boga najlepszego Ojca (żal doskonały) 2\. z bojaźni przed karą Bożą wieczną lub doczesną (żal mniej doskonały: wystarczający)

Żal powinien być: 1\. wewnętrzny (w sercu) 2\. powszechny (za wszystkie grzechy) 3\. nade wszystko (Bóg ma być postawiony na pierwszym miejscu) 4\. nadprzyrodzony (ze względu na Boga, a nie na ludzi)

Mocne postanowienie poprawy to szczera wola unikania grzechów, zwłaszcza ciężkich, oraz okazji prowadzących do grzechu.

• Postanowienie poprawy powinno być:

1\. powszechne (starać się poprawić ze wszystkich grzechów) 2\. mocne (stanowczo unikać grzechu) 3\. szczere (postanowić w sercu poprawę) 4\. pokorne (liczyć nie tylko na własne siły, ale na pomoc Bożą)

Spowiedź to szczere wyznanie grzechów przed kapłanem, aby otrzymać rozgrzeszenie. Spowiedź jest szczera, gdy wyznajemy przed kapłanem wszystkie grzechy i niczego świadomie nie ukrywamy. Przy grzechach ciężkich należy podać ich liczbę i istotne okoliczności.

Zadośćuczynienie Panu Bogu polega na podjęciu pokuty za popełnione grzechy, w tym na wypełnieniu pokuty zadanej przez kapłana. Zadośćuczynienie bliźniemu oznacza natomiast naprawienie wyrządzonej mu krzywdy i szkody.

O potrzebie udzielania chorym sakramentu namaszczenia chorych mówi List św. Jakuba Apostoła:

Niech sprowadzi kapłanów Kościoła, by się modlili nad nim i namaścili go olejem w imię Pana. A modlitwa pełna wiary będzie dla chorego ratunkiem i Pan go podźwignie, a jeśliby popełnił grzechy, będą mu odpuszczone.” (Jk 5,14-15)

Znakiem widzialnym sakramentu namaszczenia chorych jest namaszczenie olejem świętym czoła i rąk chorego, któremu towarzyszą słowa modlitwy.

Sakrament namaszczenia chorych: jednoczy chorego z męką Chrystusa umacnia chorego, by po chrześcijańsku przyjmował i znosił cierpienia choroby lub starości pomnaża łaskę uświęcającą lub ją przywraca odpuszcza grzechy lekkie, a gdy chory nie może się spowiadać: również grzechy ciężkie gładzi część kary doczesnej za grzechy niekiedy przynosi ulgę w chorobie, nawet przywraca zdrowie przygotowuje na spotkanie z Bogiem w wieczności

Tego sakramentu może udzielić biskup lub kapłan.

Wiatyk to Komunia święta udzielana osobie znajdującej się w obliczu śmierci jako pokarm na drogę do wieczności.

Na przyjście kapłana do chorego należy: • nakryć stół białym obrusem; • na stole umieścić krzyż, dwie świece, talerzyk z wodą święconą i kropidło, talerzyk z watą, wodę w szklance oraz łyżeczkę.

Kapłaństwo jest sakramentem, który daje władzę głoszenia słowa Bożego, składania ofiary Mszy świętej i udzielania sakramentów oraz łaskę godnego ich wykonywania.

Kapłaństwo Starego Przymierza było początkiem i zapowiedzią jedynego kapłaństwa Jezusa Chrystusa.

Jedynym i Najwyższym Kapłanem oraz Pośrednikiem Nowego Przymierza jest Jezus Chrystus.

Chrystusa nazywamy Najwyższym Pośrednikiem, ponieważ jako Bóg i człowiek: okazał ludziom zbawczą miłość Ojca oddał Ojcu najdoskonalszą cześć przez wypełnienie Jego woli pojednał ludzi z Bogiem przez ofiarę złożoną na krzyżu

Chrystus pośredniczy między nami a Bogiem przez to, że w swoim uwielbionym ciele żyje u Ojca, ofiaruje i wstawia się za nami.

Udział w swoim kapłaństwie Pan Jezus dał Kościołowi, który jest pielgrzymującym ludem Bożym, ludem kapłańskim.

Kościół uczestniczy w kapłaństwie Chrystusowym, gdy składa Bogu ofiarę, modli się, naucza i prowadzi lud Boży do zbawienia.

W Kościele rozróżniamy dwa sposoby uczestnictwa w kapłaństwie Chrystusa:

• służebne (hierarchiczne), w którym uczestniczą ci, którzy przyjęli sakrament święceń;
• powszechne, czyli kapłaństwo wiernych, w którym uczestniczą ci, którzy przyjęli sakrament chrztu i bierzmowania.

Pełnię kapłaństwa posiada biskup i dlatego może on udzielać święceń kapłańskich. Kapłani są współpracownikami biskupa w jego misji pasterskiej.

Małżeństwo ustanowił Bóg.

Małżeństwo z woli Chrystusa jest sakramentem.

W sakramencie małżeństwa Chrystus: • uświęca małżonków przez pomnożenie łaski Bożej; • konsekruje ich wspólne życie i wzajemną miłość, tak że godziwe uczucia i gesty, które sobie okazują, także te najbardziej intymne, stają się przestrzenią działania łaski i nabierają wymiaru nadprzyrodzonego; • uzdalnia i umacnia małżonków do wypełniania obowiązków małżeńskich i rodzinnych; • zapewnia im pomoc i Bożą opiekę w życiu małżeńskim.

Sakrament małżeństwa mogą przyjąć mężczyzna i kobieta, którzy:

• są ochrzczeni
• są stanu wolnego
• dobrowolnie się na to decydują
• nie mają przeszkód ze strony prawa naturalnego czy kościelnego
• są odpowiednio przygotowani

Szafarzem sakramentu małżeństwa, w rozumieniu przyjętym w Kościele, jest biskup, prezbiter lub diakon. Przewodniczy on obrzędowi, przyjmuje zgodę małżonków w imieniu Kościoła i udziela błogosławieństwa. Obecność szafarza oraz świadków wyraża w widoczny sposób, że małżeństwo jest rzeczywistością kościelną.

Znakiem widzialnym sakramentu małżeństwa jest złożenie przysięgi małżeńskiej przez mężczyznę i kobietę wobec kapłana i dwóch świadków.

Małżeństwo jest jedno i nierozerwalne. „Co Bóg złączył, tego człowiek niech nie rozdziela” (Mk 10,9)

Jedność i nierozerwalność małżeństwa służy dobru samych małżonków, ich dzieci oraz całego społeczeństwa.

Małżonkowie zobowiązują się pod przysięgą do życia we wzajemnej miłości, wierności, uczciwości aż do śmierci oraz, że z miłością przyjmą i wychowają swoje dzieci.

Przygotowanie do sakramentu małżeństwa obejmuje: • uczestnictwo w katechezie przedmałżeńskiej; • zgłoszenie się w kancelarii parafialnej na trzy miesiące przed planowanym terminem ślubu; • zapowiedzi przedślubne; • spowiedź przedślubna.

Rzeczy ostateczne człowieka: • śmierć; • sąd Boży; • niebo albo piekło.

Niebo jest stanem wiecznej wspólnoty z Bogiem, w której aniołowie i wszyscy zbawieni cieszą się wiecznym szczęściem.

Czyściec jest stanem oczyszczenia i kary doczesnej po śmierci, poprzedzającym pełnię wspólnoty z Bogiem.

Piekło jest stanem wiecznej kary i ostatecznego oddzielenia od Boga.

Kresem życia człowieka na ziemi jest śmierć.

Śmierć jest odłączeniem duszy od ciała. Patronem dobrej śmierci jest św. Józef. Dobra śmierć to śmierć w łasce uświęcającej.

Kościół wyraża tę wiarę przez Wiatyk, znak gromnicy i paschału oraz całą liturgię pogrzebową, która głosi nadzieję zmartwychwstania.

Przez udział we Mszy świętej, przyjęcie Komunii świętej, jeżeli może ją godnie przyjąć, oraz przez modlitwę za zmarłego.

Dusza ludzka staje na sądzie Bożym, który nazywamy osobistym albo szczegółowym.

Duszę człowieka po sądzie szczegółowym czeka albo nagroda wieczna w niebie, albo kara doczesna w czyśćcu albo kara wieczna w piekle.

Człowieka czeka jeszcze sąd ostateczny, na którym staną wszyscy ludzie po zmartwychwstaniu ciał, ale który nie zmieni wyroku sądu szczegółowego. Sędzią będzie Jezus Chrystus.

Aby osiągnąć szczęście wieczne w niebie, trzeba żyć i umrzeć w łasce uświęcającej.

Do czyśćca dostaną się te dusze, które w chwili śmierci znajdowały się w grzechach lekkich lub nie odpokutowały na ziemi kar doczesnych za swoje grzechy.

Karą dusz czyśćcowych jest to, że nie oglądają jeszcze Boga i tęsknią za pełnią zjednoczenia z Nim. Ich radością jest pewność zbawienia.

Przez sprawowanie Mszy świętej w ich intencji, modlitwę, jałmużnę oraz ofiarowanie za nich dobrych uczynków.

Kara wieczna w piekle polega na wiecznym nieoglądaniu Boga.

Modlitwa to rozmowa człowieka z Panem Bogiem. Modlitwa może być: ustna, myślna, osobista lub wspólnotowa. Powinniśmy się modlić, aby Pana Boga uwielbiać, dziękować Mu, przepraszać i prosić Go.

Do Boga przez Jezusa Chrystusa w Duchu Świętym.

Powinniśmy się modlić: pobożnie, pokornie, ufnie, wytrwale i z poddaniem się woli Bożej.

Powinniśmy się modlić często, szczególnie rano i wieczorem, w czasie Mszy świętej i innych nabożeństw, przed i po jedzeniu, przed i po pracy, w potrzebach i trudnościach życiowych.

Przez modlitwę możemy wyprosić sobie i innym: łaski do czynienia dobrze, siłę do walki ze złem, pociechę w strapieniu, dobra materialne potrzebne do życia, a także łaskę wytrwania w dobrym aż do końca.

Modlimy się do Pana Boga za przyczyną świętych, bo oni: • są przyjaciółmi Boga i naszymi; • są dla nas wzorem i wstawiają się za nami do Boga.

Świętych obcowanie to duchowa łączność między wiernymi na ziemi, duszami w czyśćcu i świętymi w niebie. W tradycyjnym języku mówi się o Kościele pielgrzymującym, cierpiącym i triumfującym.

Ojcze nasz, któryś jest w niebie, święć się imię Twoje. Przyjdź królestwo Twoje. Bądź wola Twoja jako w niebie, tak i na ziemi. Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj. I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom. I nie wódź nas na pokuszenie, ale nas zbaw ode złego. Amen.

Zdrowaś Maryjo, łaski pełna, Pan z Tobą, błogosławionaś Ty między niewiastami i błogosławiony owoc żywota Twojego, Jezus. Święta Maryjo, Matko Boża, módl się za nami grzesznymi teraz i w godzinę śmierci naszej. Amen.

Nasz Kościół czerpie zasady wiary, podstawy doktrynalne oraz tradycję liturgiczną z Pisma Świętego, Tradycji apostolskiej i dziedzictwa niepodzielonego Kościoła pierwszego tysiąclecia. Za Założyciela i jedyną Głowę Kościoła uznaje Jezusa Chrystusa. Kościół trwa w ciągłości wiary apostolskiej dzięki głoszeniu Ewangelii, życiu sakramentalnemu i zachowanej sukcesji apostolskiej. Ożywiany przez Ducha Świętego ma prowadzić ludzi do Chrystusa i służyć dziełu zbawienia.

Kościół zachowuje starokościelną zasadę, wypowiedzianą przez św. Wincentego z Lerynu w zdaniu: Id teneamus, quod ubique, quod semper, quod ab omnibus creditum est; hoc est etenim vere proprieque catholicum (Trzymamy się tego, co wszędzie, co zawsze i co przez wszystkich było wyznawane, to jest bowiem prawdziwie i rzeczywiście powszechne). Dlatego zachowujemy wiarę starego Kościoła tak, jak wyrażona ona została w ekumenicznych Symbolach i w powszechnie uznanych dogmatycznych orzeczeniach Soborów ekumenicznych niepodzielonego Kościoła pierwszego tysiąclecia, zawartych w artykułach Symbolu wiary, w nauce Ojców Kościoła i w orzeczeniach dogmatycznych pierwszych soborów powszechnych: Nicea (325 r.), Konstantynopol (381 r.), Efez (431 r.), Chalcedon (451 r.), Konstantynopol (553 r. i 680 r.) oraz Nicea (787 r.). Orzeczenia te wyrażają wspólną świadomość wiary jednego, świętego, powszechnego i apostolskiego Kościoła oraz jedność Kościołów lokalnych w jednym Ciele Chrystusa.

Wyznajemy wiarę w jeden, święty, powszechny i apostolski Kościół założony przez Jezusa Chrystusa. Powszechność oznacza, że Ewangelia jest skierowana do wszystkich ludzi, niezależnie od ich pochodzenia narodowego, etnicznego, społecznego czy wcześniejszej przynależności wyznaniowej. Nasza wiara opiera się na Piśmie Świętym, Tradycji apostolskiej i dziedzictwie soborów powszechnych niepodzielonego Kościoła. Zachowując własną jurysdykcję i administrację, Kościół dąży do jedności wiary i chrześcijańskiego świadectwa z innymi Kościołami.

Nasz Kościół należy do tradycji starokatolickiej, ponieważ swoją wiarę i życie opiera na Piśmie Świętym, Tradycji apostolskiej oraz dziedzictwie niepodzielonego Kościoła pierwszego tysiąclecia. Zachowuje sukcesję apostolską, sakramentalne życie Kościoła oraz zasadę synodalności. Starokatolicyzm rozumiemy jako wierność apostolskim źródłom chrześcijaństwa i nieustanne odwoływanie się do wiary pierwotnego i niepodzielonego Kościoła.

Kościół w nauczaniu wiary i moralności opiera się na prawdach objawionych zawartych w 73 księgach kanonicznych Pisma Świętego, odczytywanych w świetle Tradycji apostolskiej. Pismo Święte obejmuje Stary i Nowy Testament.

• Stary Testament: Księga Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa, Jozuego, Sędziów, Rut, dwie Księgi Samuela, dwie Księgi Królewskie, dwie Księgi Kronik, Księga Ezdrasza, Nehemiasza, Tobiasza, Judyty, Estery, dwie Księgi Machabejskie, Księga Hioba, Psalmów, Przysłów, Koheleta (Eklezjastesa), Pieśń nad Pieśniami, Księga Mądrości, Mądrość Syracha (Eklezjastyk), Księga Izajasza, Jeremiasza, Lamentacje, Księga Barucha, Ezechiela, Daniela, Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza;
• Nowy Testament: Ewangelie według św. Mateusza, św. Marka, św. Łukasza, św. Jana, Dzieje Apostolskie, Listy św. Pawła: do Rzymian, dwa Listy do Koryntian, do Galatów, Efezjan, Filipian, Kolosan, dwa Listy do Tesaloniczan, dwa Listy do Tymoteusza, Tytusa, Filemona, List do Hebrajczyków, List św. Jakuba, dwa Listy św. Piotra, trzy Listy św. Jana, List św. Judy, Apokalipsa.

Pismo Święte jest najważniejszym spisanym świadectwem Objawienia. Tradycja nie jest autonomicznym źródłem wiary istniejącym obok Pisma Świętego, lecz pozostaje z nim ściśle związana i służy jego wiernemu odczytywaniu w życiu Kościoła.

Na podstawie kan. 9 Prawa Kanonicznego Kościół posiada ustrój episkopalno-synodalny. Istotnymi elementami jego struktury są episkopat i sukcesja apostolska. W okresie między synodami Kościołem kieruje Rada Synodalna, zgodnie z art. 12 ust. 1 Statutu Kościoła. Zwierzchnik Kościoła jest wybierany przez Synod Kościoła na urząd dożywotni.

Najważniejszym sposobem oddawania Bogu czci jest sprawowanie Mszy świętej w języku zrozumiałym dla wiernych. Msza święta jest Ofiarą Nowego Testamentu, podczas której chleb i wino zostają przeistoczone w Ciało i Krew Chrystusa. W czasie Mszy świętej uobecnia się w sposób sakramentalny jedyna ofiara krzyżowa Jezusa Chrystusa. Oznacza to, że Kościół uczestniczy w bezkrwawej ofierze Chrystusa i otrzymuje owoce Jego ofiary krzyżowej. Oprócz Mszy świętej praktykowane są nabożeństwa majowe i czerwcowe, Droga Krzyżowa, Gorzkie Żale, Różaniec, wystawienie Najświętszego Sakramentu oraz modlitwy za zmarłych.

Kościół nie odmawia ochrzczonym chrześcijanom posług religijnych. Sakramentów udziela gościnnie także chrześcijanom należącym do innych Kościołów, na tych samych zasadach jak członkom własnej wspólnoty. Dotyczy to również pogrzebów i innych czynności sakralnych.

Kościół nie ustanawia nowych dogmatów i nie przypisuje własnym ludzkim orzeczeniom bezwzględnej nieomylności. Nieomylny jest Bóg, natomiast człowiek i wspólnoty ludzkie mogą się mylić. Kościół przyjmuje dogmatyczne orzeczenia soborów powszechnych niepodzielonego Kościoła pierwszego tysiąclecia oraz respektuje uchwały własnych synodów zgodnie z ich właściwą rangą.

Dokumentem doktrynalnym i normatywnym obowiązującym w Kościele jest Prawo Kanoniczne Kościoła.

Zgodnie z Prawem Kanonicznym Kościół nie praktykuje żadnej formy odpustów.